Η «μικρή καταδυτική συσκευή μοντέλο 138» (Kleintauchgerät Modell 138) της Dräger κυκλοφόρησε το 1952 και υπήρξε σε παραγωγή για δέκα περίπου χρόνια. Αποτελεί ένα πλέον περιζήτητο συλλεκτικό κομμάτι, καθώς είναι συνδεδεμένη με τον θρυλικό Hans Hass. Σχεδιαστικά είναι όμοια με την συσκευή κλειστού κυκλώματος "Medi-Nixe".

 

 

Φωτογραφίες της Dräger (1962). Ευχαριστώ τον Jan Willem Bech για την παραχώρηση των εγχειριδίων χρήσης της συσκευής.

 

 

Η συσκευή που βρίσκεται στην κατοχή μου κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του '50 και είναι άρτια συντηρημένη. Ήταν σε χρήση για περισσότερα από δέκα χρόνια με αποτέλεσμα να ξεθωριάσει το χρώμα της. Κατά τα άλλα, είναι έτοιμη για κατάδυση μόλις αντικαταστήσει κανείς τους γερασμένους σωλήνες και το επιστόμιο. Όπως και η Nixe, δεν ήρθε ποτέ σε επαφή με αλμυρό νερό.

 

Όπως βλέπει κανείς στο διάγραμμα λειτουργίας, είναι εξαιρετικά απλή. Το δοχείο με τον απορροφητή είναι ενσωματωμένο στον ασκό αναπνοής και ένας σωλήνας παροχής οξυγόνου τροφοδοτεί το κύκλωμα από την φιάλη. Ο ρυθμιστής μειώνει την πίεση σε ένα στάδιο με σταθερή ροή 0,9 λίτρων ανά λεπτό και φέρει απλό bypass. Η βαλβίδα ανακούφισης βρίσκεται πάνω στον ασκό αναπνοής.

 

 

Ο ασκός με φανερά σημάδια χρήσης και το στεφάνι πάνω στο οποίο ασφαλίζει το δοχείο. Διακρίνεται στο βάθος μέσα στον ασκό, τμήμα της βαλβίδας ανακούφισης. Σχεδιαστικά και κατασκευαστικά το Mod.138 υπερτερεί της συσκευής Nixe. Η θέση του στεφανιού επιτρέπει στον ασκό να αερίζεται και να στεγνώνει γρηγορότερα.

Το δοχείο του απορροφητή. Φέρει ελατήριο συμπίεσης για να κρατά το νατράσβεστο συμπιεσμένο αποτρέποντας την κατακάθιση. Ασφαλίζει πάνω στο στεφάνι του ασκού με ένα απλό μαντάλι.

 

 

Η παροχή οξυγόνου γίνεται με σταθερή ροή 0,9 λίτρα ανά λεπτό. Το μεταλλικό μπουτόν που εξέχει είναι το bypass για άμεση προσθήκη οξυγόνου στο κύκλωμα. Αντί για την τσιμούχα που συναντάμε στη Nixe, το Mod.138 έχει o-ring στο πρώτο στάδιο. Αυτό επιτρέπει να το τοποθετούμε στο κλείστρο και να το ασφαλίζουμε χωρίς να χρειάζεται κλειδί.

Φιάλη οξυγόνου χωρητικότητας 0,6 λίτρων, με πίεση λειτουργίας μόλις 150 bar. Το σπείρωμα είναι μικρό κωνικό W19,8x1/14 και το κλείστρο G3/4". Η βαφή όπως σε όλες τις φιάλες οξυγόνου στη Γερμανία είναι χρώματος γαλάζιου RAL5012.

 

Η Σχέση με τον Hans Hass

Το 1941, ο νεαρός Hass ήρθε σε επαφή με την εταιρία Dräger για να βρει τον κατάλληλο εξοπλισμό που θα τον βοηθούσε στις εξερευνητικές αποστολές του. Εκεί σε συνεργασία με τον Hermann Stelzner τροποποίησε μια συσκευή διαφυγής και παράλληλα την συνδύασε με πέδιλα κολύμβησης. Μέρος των τροποποιήσεων ήταν η μεταφορά του ασκού αναπνοής στην πλάτη για μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων. Ένα χρόνο μετά, ο Hans Hass ήρθε στην Ελλάδα όπου και γύρισε το ντοκιμαντέρ “Menschen uner Haien” κάνοντας χρήση αυτών των συσκευών.

 

Η συνεργασία μεταξύ Hass και Dräger συνεχίστηκε για σειρά ετών και βοήθησε στην ανάπτυξη νέων συσκευών κατάδυσης. Το 1952 η Dräger κυκλοφόρησε το Μοντέλο 138 βασιζόμενο στις προτάσεις του ιδίου. Οι συσκευές Mod.138 εμφανίζονται την ταινία “Unternehmen Xarifa” το 1954 που του χάρισε Όσκαρ Υ/Β φωτογραφίας. Μοναδική τροποποίηση στις συσκευές της αποστολής ήταν η προσθήκη μανομέτρου στο πρώτο στάδιο, πιθανότατα δανεισμένο από το μοντέλο “Lt. Lund”.

 

Φωτογραφίες από το “Unternehmen Xarifa” που δείχνουν τους Hans Lotte Hass με τα Dräger Mod.138.

 

Η Συνεργασία Dräger - Barakuda

Η εταιρία Barakuda, όπως και αρκετές άλλες της εποχής αρχικά δεν κατασκεύαζαν τα προϊόντα αλλά λειτουργούσαν σαν διανομείς μέσα από ένα εκτενές δίκτυο μεταπωλητών. Η διάθεση του Mod.138 στο ευρύ αγοραστικό κοινό ξεκίνησε το 1953 και για μόνο τρία χρόνια κάτω από την ονομασία “Barakuda Sporttauchgerät Modell 138”.

Η τιμή ήταν αρκετά ακριβή για την εποχή, γύρω στα 500 DM – περί τα 1.700 σημερινά EUR. Ένας από τους λόγους της περιορισμένης επιτυχίας ήταν τα ατυχήματα που προέκυπταν κυρίως λόγω της τοξικότητας του οξυγόνου σε μεγάλα βάθη. Τα όρια της συσκευής ήταν τα 45 λεπτά λειτουργίας σε μέγιστο βάθος 25 μέτρων !